Trang chủ » КНИГА ПОЛЕЗНАЯ И ВЕСЬМА ИНТЕРЕСНА (Tính từ đầy đủ và tính từ rút gọn)

КНИГА ПОЛЕЗНАЯ И ВЕСЬМА ИНТЕРЕСНА (Tính từ đầy đủ và tính từ rút gọn)

КНИГА ПОЛЕЗНАЯ И ВЕСЬМА ИНТЕРЕСНА

(Tính từ đầy đủ và tính từ rút gọn)

          Chúng ta cùng đọc 1 đoạn hội thoại diễn ra trong thư viện trường:

—      Дайте, пожалуйста, книгу о восстании рабов.

—      Возьмите роман «Спартак».

—      Эта книга интересная?

—      Да, весьма интересна.

          Không khó nhận ra trong câu hỏi và câu trả lời cuối cùng đều nói về sự hấp dẫn của cuốn sách. Tuy nhiên hình thái tính từ trong 2 câu khác nhau, mặc dù chúng cùng có chức năng vị ngữ (1 câu sử dụng tính từ đầy đủ, 1 câu sử dụng tính từ rút gọn). Hãy thử so sánh các cụm từ sau: вопрос неясный — вопрос неясен; положение опасное — положение опасно; советы полезные — советы полезны.

          Vậy sự khác biệt giữa các hình thái của tính từ nằm ở đâu?

          Đầu tiên chúng ta sẽ lấy những ví dụ rất đơn giản:

река спокойная — река спокойна;

девочка больная — девочка больна;

характер у него спокойный — лицо его спокойно, …

        Câu có chứa tính từ dạng đầy đủ làm vị ngữ chỉ tính chất cố định, không thay đổi của sự vật, hiện tượng. Ví dụ: Không bao giờ có những dòng nước chảy xiết, dữ dội – это спокойная река. Còn câu có chưa tính từ dạng rút gọn làm vị ngữ chỉ tình chất nhất thời của sự vật, hiện tượng. Ví dụ: tại thời điểm nói thì река спокойна, còn bình thường nước chảy xiết. Tuy nhiên, đặc điểm khác biệt này chưa trả lời được cho thắc mắc ban đầu của chúng ta: không thể nói, cuốn sách lúc nào cũng hấp dẫn, thú vị, hay nó thú vị tại thời điểm xác định nào đó.

          Thêm 1 ví dụ nữa: дверь низкая — дверь низка. Ở đây hoàn toàn không nhắc tới tính cố hữu hay tạm thời của sự vật, do kích thước cánh cửa không thay đổi. Nhưng có thể nói tới tính tuyệt đối và tương đối của nó. дверь низкая — không so sánh với các sự vật, đồ vật khác, còn nói дверь низка, giả sử khi cần mang 1 cái tủ cao vào phòng (có nghĩa là cái cửa thấp khi so với cái tủ cao). Hay ноша тяжелая (không quan tâm, ai sẽ vác nó) — ноша тяжела (có thể nặng nếu người vác là 1 đứa trẻ). Tương tự với các câu: сапоги велики, куртка мала,…

88923-Page_072

Ảnh sưu tầm

          Đến đây thì chúng ta đã tiến gần tới câu trả lời: книга интересная hay интересна. книга интересная – nó lúc nào cũng hay, thú vị, không phụ thuộc ai là người đọc, còn книга интересна sẽ nối tiếp bằng для детей, для юношества, для специалистов, для подготовки к урокам, для чтения в поезде,…

          Chúng ta đã xác định được sự khác nhau về ngữ nghĩa của 2 hình thái này, những giữ chúng còn có sự khác biệt về sắc thái văn phong. Tính từ dạng ngắn đuôi mang tính chất sách vở: Его философские построения и выводы ясны и точны; tính từ dạng đầy đủ mang tính trung lập, đôi khi dân dã: Ответы ученика ясные и точные. Vì vậy, trong các câu chuyện, chủ đề đời sống, ví dụ như thời tiết, chúng ta sử dụng cấu trúc có tính từ dạng đầy đủ: День был тёплый, безветренный, небо ясное, безоблачное.

          Ngoài ra, tính «trần trụi», thô lỗ đặc trưng cho tính từ dạng rút gọn, còn dạng đầy đủ thiên về cách thể hiện nhẹ nhàng, ôn hoà. So sánh 3 câu ngắn trong tác phẩm «Три сестры» của Chekhov: Ты, Машка, злая; Ты, Маша глупая; О, глупая ты, Оля, được nói kiểu thân mật, trêu đùa nhẹ nhàng. Còn ты зла, ты глупа – mang tính chất coi thường, thái độ gay gắt.

Theo cuốn “ГОВОРИТЕ И ПИШИТЕ ПО-РУССКИ ПРАВИЛЬНО”

của Д.Э. РОЗЕНТАЛЬ

Chia sẻ bài viết này
Vui lòng để lại đánh giá cho bài viết:
0 0
avatar
  Subscribe  
Notify of